Giới thiệu

Tôi là Khoai Lười, tên đầy đủ là Củ khoai tây lười động đậy. Tôi là nhân viên văn phòng, đi làm được 10 năm: 6 năm trong ngành thời trang, làm quần áo, giày và đồ lót; 2 năm gần đây ở một nhà máy sản xuất nam châm. Tôi không học tài chính, không làm ở công ty chứng khoán hay quỹ đầu tư nào. Trang này là chỗ tôi ghi lại việc tự học đầu tư giá trị theo Warren Buffett và Charlie Munger, và chia sẻ với người cũng đang tự học như tôi.

Vì sao lại là củ khoai tây lười động đậy

Tôi đọc kiếm hiệp, tiên hiệp và văn học mạng Trung Quốc từ nhiều năm nay và ngưỡng mộ nhiều tác gia của dòng này. Tác giả văn học mạng hay lấy bút danh kiểu tự giễu, đặt theo đồ ăn, rau củ: Thiên Tằm Thổ Đậu nghĩa là "củ khoai tây tằm trời", Ngã Cật Tây Hồng Thị nghĩa là "tôi ăn cà chua". Tôi mượn thói quen đó. Củ khoai tây hợp với tôi: rẻ, không đẹp, nằm yên dưới đất, đến mùa đào lên vẫn ăn no.

Còn "lười động đậy" là cách đầu tư tôi học từ Buffett và Munger: mua một phần doanh nghiệp tốt với giá hợp lý rồi để yên, càng ít mua bán càng tốt. Trong thư gửi cổ đông Berkshire Hathaway năm 1990, Buffett viết "Lethargy bordering on sloth remains the cornerstone of our investment style", tạm dịch: sự uể oải gần như lười biếng vẫn là nền móng trong cách đầu tư của chúng tôi. Năm đó Berkshire không mua cũng không bán cổ phiếu nào ở năm trong sáu khoản đầu tư lớn nhất. Nguồn: thư cổ đông năm 1990, berkshirehathaway.com.

Ghép hai thứ lại thành bút danh: củ khoai tây lười động đậy. Mua rồi nằm yên như củ khoai.

Hai người thầy

Tôi đọc Buffett trước, rồi mới đọc Munger, và càng đọc càng mê Munger hơn, cả cách ông chọn doanh nghiệp lẫn cách ông sống. Với tôi Munger giống một người ông và một người thầy. Ông chỉ cho tôi thấy một người bình thường có thể sống tử tế hơn, nghĩ kỹ hơn và bớt tự lừa mình. Munger sinh năm 1924, là phó chủ tịch Berkshire Hathaway từ năm 1978 đến khi mất ngày 28/11/2023.

Có một câu được nhiều tuyển tập trích dẫn ghi là của Munger: "The best thing a human being can do is to help another human being know more", dịch sát là: điều tốt nhất một con người có thể làm là giúp một người khác hiểu biết thêm. Các tuyển tập đó không ghi ông nói câu này ở đâu, năm nào, nên tôi để ở đây với ghi chú đó. Đây là câu tôi lấy làm lý do để mở trang này.

Vì sao có trang này và kênh YouTube

Hồi còn đi học tôi thích chụp ảnh, đọc sách và viết linh tinh. Ra trường, đi làm, có gia đình, việc công ty và việc nhà lấp kín ngày, tôi bỏ dần từng thứ. Nhiều năm nay tôi không viết gì ngoài email và báo cáo. Trang này là cách bắt đầu lại: thay vì cầm bút thì gõ phím.

Lý do thứ hai là để học cho chắc. Thang Bloom (Bloom's taxonomy) bản sửa đổi năm 2001 xếp việc học thành sáu bậc: nhớ, hiểu, áp dụng, phân tích, đánh giá, sáng tạo. Nguồn: Bloom's taxonomy, Wikipedia. Tôi hiểu thang đó thế này: đọc xong một thư cổ đông mới là nhớ và hiểu; viết lại bằng lời mình, giải thích cho người khác hiểu, trả lời được câu hỏi của họ thì mới qua các bậc trên và kiến thức mới thành của mình. Mỗi bài trên trang và mỗi video trên kênh là một lần tôi bắt mình leo lên bậc trên.

Lý do thứ ba: quanh tôi ít người tin vào đầu tư giá trị. Phần đông muốn giàu nhanh, hỏi mã nào sắp tăng, ít ai chịu ngồi đọc thư cổ đông hay báo cáo tài chính rồi chờ nhiều năm. Tôi muốn có một chỗ cho những người tin cách đầu tư chậm này gặp nhau, học cùng nhau và chỉ cho nhau chỗ sai. Bạn ở trong số đó thì để lại email ở cuối trang, có bài mới tôi gửi.

Trang có gì

Mục Thư cổ đông dịch song ngữ thư Buffett gửi cổ đông Buffett Partnership và Berkshire Hathaway, cùng thư Munger ở Wesco Financial và Daily Journal. Mục Video nhúng phỏng vấn và đại hội cổ đông từ kênh chính chủ. Mục Học đầu tư có ba phần: Vỡ lòng cho người mới, Lời Buffett & Munger, Tâm lý & Tư duy. Tủ sách tóm tắt sách có ghi số trang. Nhật ký Khoai Lười ghi chép theo ngày. Công cụ có máy tính lãi kép và máy tính lãi vay. Điểm báo tóm tắt bài báo về Buffett, Munger và Berkshire bằng lời tôi, có link về bài gốc.

Người tôi viết cho là người mới và người đang mua bán cổ phiếu ngắn hạn muốn chuyển sang đầu tư giá trị. Ví dụ trong bài lấy từ đời thường ở Việt Nam: ly cà phê, tiền chợ, sổ tiết kiệm.

Quy tắc của trang

Trang không khuyến nghị mua hay bán mã chứng khoán nào và không hứa lợi nhuận. Mọi câu trích của Buffett và Munger ghi nguồn kiểm chứng được: thư cổ đông năm nào, đại hội năm nào, phỏng vấn ở đâu, kèm link. Không tìm được nguồn thì không trích, hoặc ghi rõ là diễn giải. Số liệu nào cũng ghi nguồn và ngày. Bản dịch thư cổ đông ghi rõ dịch từ bản gốc, phục vụ học tập, phi thương mại. Ảnh minh hoạ không mô phỏng người thật. Cuối mỗi bài có hộp miễn trừ trách nhiệm.

Phát hiện lỗi dịch, link hỏng hay số liệu sai, gửi về trang Liên hệ, ghi rõ bài nào và câu nào.